01

BKR is een bezettingsnorm, geen volledige veiligheidscheck

De BKR bepaalt het minimumaantal in te zetten beroepskrachten op basis van het aantal aanwezige kinderen, hun leeftijd en de opvangvorm. Ook regels over vaste gezichten, stam- en basisgroepen en de drie-uursregeling kunnen de inzet begrenzen. Een BKR-berekening blijft daarom een noodzakelijke eerste controle, maar is geen bewijs dat alle veiligheidsvoorwaarden in de openings- of sluitdienst zijn afgedekt.

Redactionele duiding: maak in het rooster niet één algemeen veld ‘voldoet’, maar vier zichtbare controles. Daarmee voorkomt de organisatie dat een planner een achterwacht als tweede beroepskracht telt, of veronderstelt dat een medewerker met kinder-EHBO automatisch het vierogenprincipe borgt. De regels hebben een ander doel en vragen ieder om eigen bewijs.

02

Vierogenprincipe: zien of horen in de dagopvang

Voor dagopvang, waaronder peuteropvang, geldt dat het werk zo moet zijn georganiseerd dat een beroepskracht, beroepskracht in opleiding of stagiair de werkzaamheden uitsluitend kan verrichten terwijl die persoon door een andere volwassene kan worden gezien of gehoord. De norm verlangt dus niet dat voortdurend twee beroepskrachten in dezelfde ruimte staan, maar wel dat een andere volwassene daadwerkelijk kan meekijken of meeluisteren. Voor buitenschoolse opvang geldt deze specifieke vierogennorm niet.

Hoe een locatie dit uitvoert, is een praktische organisatiekeuze. Denk aan zichtlijnen, open verbindingen, een collega of andere aanwezige volwassene en afspraken voor halen, brengen, openen en sluiten. De gekozen werkwijze hoort in het veiligheids- en gezondheidsbeleid te staan. De oudercommissie heeft adviesrecht over veiligheid en gezondheid; wijkt de houder van het advies af, dan moet die afwijking schriftelijk worden gemotiveerd.

03

Achterwacht: binnen vijftien minuten aanwezig

Wanneer tijdens de openingsuren maar één pedagogisch medewerker in het kindercentrum aanwezig is, moet een achterwachtregeling onderdeel zijn van het veiligheids- en gezondheidsbeleid. De achterwacht is een volwassene die in een calamiteit binnen vijftien minuten bij het kindercentrum kan zijn. Wie achterwacht heeft, waar die persoon zich bevindt en hoe die bereikbaar is, moet voor medewerkers praktisch uitvoerbaar zijn.

Een achterwacht is geen extra beroepskracht op afstand en kan niet worden gebruikt om een tekort in de BKR op te lossen. Ook vervangt bereikbaarheid binnen vijftien minuten niet de eis dat een medewerker in de dagopvang tijdens het werk door een andere volwassene kan worden gezien of gehoord. Toets achterwacht en vierogenprincipe daarom afzonderlijk bij iedere eenpersoonsdienst.

04

Kinder-EHBO: aanwezigheid, geldigheid en opvangvorm

Tijdens de opvang moet ten minste één volwassene aanwezig zijn met een geldig certificaat voor eerste hulp aan kinderen dat op de actuele overheidslijst staat. Die volwassene hoeft niet per se een pedagogisch medewerker te zijn. Een bedrijfshulpverleningscursus kan alleen meetellen wanneer daar een geldig en geaccepteerd kinder-EHBO-certificaat bij hoort.

Op een locatie waar dagopvang en bso naast elkaar worden aangeboden, moet voor iedere opvangvorm afzonderlijk een volwassene met een geldig certificaat aanwezig zijn. De Rijksoverheid noemt één uitzondering: bij een gecombineerde groep dagopvang en bso waarvoor maar één medewerker aanwezig hoeft te zijn, is één gekwalificeerde volwassene voldoende. Praktische keuze: registreer niet alleen het bezit van het certificaat, maar ook de einddatum, de opvangvorm waarvoor de aanwezigheid is gepland en wie bij onverwachte uitval de dekking overneemt.

Toepassen

Werkgeverscheck

Gebruik deze controlelijst als startpunt. De concrete situatie, cao-tekst en actuele wetgeving blijven bepalend.

  1. Bereken BKR, vaste-gezichtenregel en eventuele drie-uursruimte voordat de dienst wordt vrijgegeven.
  2. Controleer voor dagopvang en peuteropvang hoe iedere werkende beroepskracht, beroepskracht in opleiding of stagiair kan worden gezien of gehoord.
  3. Leg de lokale uitvoering van het vierogenprincipe vast in het veiligheids- en gezondheidsbeleid en betrek de oudercommissie via het adviesrecht.
  4. Wijs bij een eenpersoonsdienst een bereikbare volwassen achterwacht aan die binnen vijftien minuten aanwezig kan zijn.
  5. Gebruik een achterwacht niet als vervanging voor een beroepskracht, de BKR of het vierogenprincipe.
  6. Plan tijdens de hele opvangtijd een aanwezige volwassene met een geldig certificaat van de actuele overheidslijst.
  7. Controleer op locaties met dagopvang én bso de kinder-EHBO-dekking per opvangvorm en registreer vervaldatum en vervanging.

Bronverantwoording

Primaire en sectorale bronnen

Geraadpleegd op 14 augustus 2026. We volgen wijzigingen en actualiseren de publicatie wanneer de norm of bron verandert.