01
Bronfeit: de verhouding volgt uit de aanwezige kinderen
Ondernemersplein beschrijft de beroepskracht-kindratio als de verplichte verhouding tussen beroepskrachten en kinderen. Voor dagopvang wordt deze per groep berekend; voor buitenschoolse opvang per locatie. Leeftijd, opvangvorm en feitelijke aanwezigheid bepalen dus welke inzet nodig is. De houder houdt een overzicht bij van ingezette beroepskrachten en aanwezige kinderen, met verwachte aankomst- en vertrektijden.
De drie-uursregeling kan alleen onder de beschreven voorwaarden worden toegepast wanneer de opvang minimaal tien uur achter elkaar open is en de werkwijze in het pedagogisch beleidsplan staat. Het is geen algemene oplossing voor een medewerker die de openingsdienst niet kan beginnen. Ook de voorwaarden voor beroepskrachten in opleiding en stagiairs moeten afzonderlijk worden getoetst.
02
Bronfeit: toets de overige voorwaarden voor de groep
Voor dagopvang geldt daarnaast het vaste-gezichtencriterium per kind. Ondernemersplein vermeldt dat bij aanwezigheid van het kind minimaal één van diens vaste gezichten op de groep werkt. Hetzelfde overzicht noemt het vierogenprincipe voor dagopvang. Een vervanger die wel meetelt voor de BKR lost die andere eisen dus niet automatisch op.
De Rijksoverheid beschrijft dat de personeelsinzet, de BKR en eventuele afwijking daarvan in het pedagogisch beleidsplan moeten zijn uitgewerkt. De houder past die afspraken toe op de eigen locatie en opvangvorm. Deze bronnen geven geen algemene wachttijd waarbinnen een organisatie bij ziekte alsnog mag openen.
03
Praktijkkeuze: neem het openingsbesluit vóór ontvangst
Laat de verantwoordelijke direct de verwachte aankomsten, leeftijden, groepsindeling en beschikbare medewerkers controleren. Vraag een vervanger pas als diens kwalificatie, inzetbaarheid, aanwezigheidstijd en rol zijn bevestigd. Controleer voor dagopvang ook welk vast gezicht per kind aanwezig is en hoe het vierogenprincipe werkt. Leg de berekening en de feitelijke aankomst van medewerkers en kinderen vast in het bestaande overzicht.
Als de opvang niet volgens de eisen kan starten, laat de houder een concreet alternatief beoordelen: een passende vervanger, een toegestane andere indeling of uitstel van de start. Een willekeurige groep samenvoegen of een niet bevoegde collega laten meetellen is geen automatisch alternatief. Informeer ouders via de afgesproken route vóór zij hun kind onbegeleid aan de deur verwachten af te geven. Benoem wat voor hun kind wel of niet mogelijk is en wanneer een nieuwe update volgt.
04
Praktijkkeuze: bewaak de overgang naar een normale dienst
Wijs één medewerker aan die de feitelijke ontvangst coördineert en één leidinggevende die het openingsbesluit vastlegt. Controleer opnieuw zodra de vervanger arriveert, kinderen later komen of een medewerker van groep wisselt. De BKR en het vaste-gezichtencriterium moeten bij de werkelijke bezetting passen, niet alleen bij het plan van de avond ervoor.
Bespreek na de dienst of de vervangingslijst, bereikbaarheid en oudercommunicatie snel genoeg werkten. Pas het lokale proces aan waar de eerste twintig minuten onduidelijk bleven. Dit is een redactionele werkwijze, geen nieuwe landelijke norm.
Toepassen
Werkgeverscheck
Gebruik deze controlelijst als startpunt. De concrete situatie, cao-tekst en actuele wetgeving blijven bepalend.
- Controleer kinderen, leeftijden en opvangvorm vóór het openingsbesluit.
- Bevestig aanwezigheid en inzetbaarheid van de vervanger.
- Toets voor dagopvang vaste gezichten en vierogenprincipe afzonderlijk.
- Informeer ouders tijdig wanneer de geplande ontvangst niet kan doorgaan.
- Herbereken bij aankomst of groepswisseling en leg de feitelijke bezetting vast.
Bronverantwoording
Primaire en sectorale bronnen
Geraadpleegd op 13 november 2026. We volgen wijzigingen en actualiseren de publicatie wanneer de norm of bron verandert.
- Ondernemersplein: beroepskracht-kindratio berekenenBKR, drie-uursregeling en personeelsregistratie; gecontroleerd 13 november 2026.
- Ondernemersplein: vaste-gezichtencriteriumVast gezicht bij aanwezigheid van een kind; gecontroleerd 13 november 2026.
- Rijksoverheid: vaste gezichten en groepenPersoneelsafspraken in pedagogisch beleidsplan; gecontroleerd 13 november 2026.